Conflictbemiddeling is een interventie van een bemiddelaar twee of meer personen, partijen of groepen een geschil hebben met elkaar in gesprek te brengen teneinde onderling tot een oplossing te komen. Bemiddeling is vooral nuttig als de communicatie verstoord is, als rechtstreekse onderhandeling tussen de partijen belemmerd wordt door een wederzijds gebrek aanvertrouwen, of als er sprake is van een escalatie. Bemiddeling kan zelfs werken, als één van beide partijen zo kwaad of beledigd is, dat hij weigert nog langer met de andere partij te praten. Een vorm van conflictbemiddeling die professioneel wordt gepraktiseerd is mediation. De methodiek van mediation is geformaliseerd binnen een neutraal kader.
Daarbij wordt als nuance genoemd, dat mediation het gezamenlijk door partijen zelf oplossen van een geschil is met behulp van een neutrale derde, de conflictbemiddelaar ofwel de mediator Zijn (haar) rol is om de te bespreken "issues" op de agenda te zetten. Dit gebeurt eerst nadat de communicatiestoornis tussen de gesprekspartners besproken is en teruggebracht tot hanteerbare proporties. Via begeleide onderhandeling zal de mediator de partijen vervolgens te laten zoeken naar een oplossing die voor allen aanvaardbaar is.
Het doel van mediation is niet een oplossing waar alle partijen 100% enthousiast over zijn (zou wel mooi zijn, maar gebeurt zelden); het doel is slechts een oplossing tot stand te laten komen waarin beide partijen zich kunnen vinden en die in hun belangen op aanvaardbare wijze tegemoet komt. De mediator laat partijen aldus de gang maken van standpunten naar belangen. Deze oplossing wordt standaard neergelegd in een vaststellingsovereenkomst die door de partijen wordt ondertekend.
Van belang is dat in het Nederlands taalgebied onderscheid wordt gemaakt tussen het werk van de bemiddelaar en dat van de mediator: de mediator blijft bewust inhoudelijk op afstand ("lijdelijk") en laat daarmee de conflictpartijen hun geschil zèlf oplossen. Terwijl de bemiddelaar actief en op inhoudsniveau bij de partijen onderzoekt waar de belangen liggen, waar ze botsen en waar de pijn zit, om vervolgens zelf met een inhoudelijk oplossingsvoorstel te komen waartegen partijen ja of nee kunnen zeggen. In vakjargon: de mediator heeft slechts de procesregie in handen, de bemiddelaar heeft ook een groot deel van inhoudelijke regie in handen. Van deze laatste werkwijze is een goed voorbeeld de bemiddeling van de heer Max Rood tijdens de taxioorlog in Amsterdam (2000).
